Yakıotu

Yakıotu (Epilobium sp); pek çok çeşitleri bulunan (yaklaşık 40) çok yıllık bir bitkidir. Bu çeşitlerden faydalı olanları şunlardır: Pembe Yakıotu (Epilobium roseum), Küçük Çiçekli Yakıotu (Epilobium parviflorum), Dağ Yakıotu (Epilobium montana), Koyu Yeşil Yakıotu (Epilobium opcurum), Kama Yapraklı Yakıotu (Epilobium lanseolatum), Tepe Yakıotu (Epilobium collinum), Bataklık Yakıotu (Epilobium palustre), Çakıl Yakıotu (Epilobium fleisheri) ve Alp Yakıotu (Epilobium anagallidifolium) faydalı olan cinstendir. Şifa verici özellikleri olan yakıotları, kırmızı beyaz ve uçuk pembe çiçeklerinden ötürü diğerlerinden ayrılırlar. Saplarından çıkan tohum borularının ucunda çiçekleri açar, daha sonra bu borular açılır ve küçük tohumların aralarına gömüldüğü beyaz ipeksi tüyler çıkar. (Referans-1) Yakı otları nispeten sıcak, gölgeli bölgeleri ve besin maddesince zengin toprakları severler. Özellikle su kenarlarında ve rutubetli ormanlarda sık rastlanan bu bitki için en uygun toplanma zamanı çiçeklenme dönemidir. Batı, Orta Anadolu ve adalarda nadir olmasına rağmen yakıotu bütün Türkiye'de bulunmaktadır (Referans 6). Yakıotunun, sap, yaprak ve çiçekleri tannidler, Beta-Sitosterin şekerler ve flavonlar içermektedir. Bütün halindeki bitki (sap, yapraklar ve çiçekler) demet yapılarak havadar ve gölgeli bir yerde asılarak kurumaya terk edilir. Demetler iyice kuruduktan sonra ince bir şekilde kıyılır. Hazırlanan bu materyal, hava almayacak şekilde kaplarda muhafaza edilir. Şifalı ve de zararsız olan yakıotu türlerini, küçük çiçekli oluşu ve çiçek renklerinin ise kırmızımsı açık pembe veya beyazımsı oluşundan tanıyabilirsiniz. Şifalı türlerin, sap, yaprak ve çiçekleri olmak üzere (kökleri hariç) bitkinin tümü toplanılarak kullanılabilir. (Referans-2)

Yakıotu; Prostat hastalıkların da (prostat iltihabı, prostat büyümesi) kullanılan etkin bir bitki olarak tanınmıştır. Çok kısa zaman içinde, bütün Avrupa ülkelerinde ve daha birçok başka ülkelerde pek çok insana yardımcı olarak, hızla tanınmaya başlamıştır. yakıotu ile hazırlanan çaylarla tedaviye başlanıldığında kişide sıkıntıların aksine bir gevşeme ve rahatlık görülür. Bu etki ile geceleri çok sık olan tuvalete gitme ihtiyacında bir azalma olduğu belirgin bir şekilde kendini gösterir. İdrar kesesi hastalıklarına karşı çay kürü etkili olarak kullanılabilmektedir. Prostat ameliyatı yapılmışsa, operasyon sonrası ortaya çıkan yanmalara veya meydana gelebilecek daha başka rahatsızlıklara karşı da yakıotu tavsiye edilmektedir. Mesane, prostat, döl yatağı kanseri ve böbrek hastalıklarında çay tedavisi olumlu sonuçlar verebilmektedir (Referans1). Bu hastalıklarda, tıbbi tedavinin yanı sıra yakıotu çayının, iyileşmeyi destekleyebilecek bir kür olarak kullanılmasında bir sakınca yoktur. (Referans2). Yakıotu özellikle Orta Avrupa’da halk sağlığında prostat rahatsızlıklarının giderilmesinde yıllardır kullanılmaktadır. İyi huylu prostat büyümesi hastalığı (Benign Prostatic Hyperplasia-BPH) özellikle 40 yaş üzerindeki erkeklerde görülmektedir. Bu yaş grubunda hastalığın görülme sıklığı yaklaşık %8 olmakta, sonraki yaşlarda ise oran % 90’lara kadar çıkmaktadır.
Yakı otları (Epilobium sp.) flavorglycosid’ler ile özellikle kaempferol, quercetin ve myricetin türevleri içermektedir. Yakı otlarında ayrıca b-sitosterol , sitosterol’un değişik esterleri ve sitosterol glucoside’ler (ki bunlar bitkisel sterollerdir) ile gallic asit türevleri ve ellagitanin’ler de bulunmaktadır. Beta-sitosterollerin gerek tek başlarına ve gerekse diğer bitkisel sterollerle birlikte iyi huylu prostat büyümesi oluşumunu engelledikleri gibi kandaki kolesterol düzeyini kolestreolün emilimine engel olarak düşürdükleri de bilinmektedir. Ellagitanin’ler Epilobium türlerinin ham bitki özütünde en fazla % 14 kadar bulunabilmektedir. Yakı otlarında bulunan bu macrocyclic ellagitanin’lerden oenothein A ile oenothein B iyi huylu prostat büyümesinin (BPH) oluşumunda anahtar rol oynayan 5-alpha-reductase ve aromatase enzimlerinin aktivitesini engeller, yani iyi huylu prostat büyümesine engel olurlar. 5-alpha-reductase erkeklerde testesteronu daha etkili (güçlü) bir form olan dihydrotestosterone’a (DHT), aromatase da testesteronu östrojene dönüştürüp prostat epitelyum ve stroma doku hücrelerinin aşırı bölünmelerine yol açarak prostat büyümelerine sebep olmaktadır. Oenothein B aynı zamanda antiviral ve antitümör etkilere de sahip bulunmaktadır. Ayrıca yakı otundaki bu maddeler idrar yaparken duyulan ağrı, idrar yapma sıklı, idrar gelmede gecikme ve idrar kanalı (üretra) ağrıları ve bunlarla birlikte olan kanda beyaz kan hücrelerinin artması gibi belirtileri de azaltmaktadır. Her ne kadar piyasada ticari olarak satılan sentetik 5-alpha-reductase ve aromatase enzim inhibitörleri olsa da bunların libidoda (cinsel istek) azalma, ikdidarsızlık, ejakulat hacminde azalma gibi yan etkilerinin olduğu bilinmektedir. Yakıotu Çayı erkeklerde prostat büyümesine karşı kullanımının yanı sıra kadınlarda üriner (boşaltım) sistemi enfeksiyonlarına karşı da kullanılabilmektedir. İdrar zorluğu çekip sadece idrarı damlayarak gelenlerde belli bir süre (15–20 gün) içildiği zaman tamamen iyileşme görülebilmektedir. Yine yatak ıslatanlarda ve idrarını tutamayanlara da iyi geldiği gözlenmiştir. Ayrıca tıbbi tedavinin yanında idrar torbası (mesane) kanserine yardımcı olarak kullanılması önerilmektedir (Referans 6).

Uyarı: Yakıotu ile yapılan 2 haftalık kürden sonra 2-3 gün ara vermek gerekmektedir. Ara vermeksizin uygulanan tedavi yöntemlerinde bazı kişilerde kabızlık görülebilmektedir. Başkaca bilinen bir yan etkisi yoktur.

Çay Hazırlamak: Bir tatlı kaşığı yakıotu, 1 su bardağı kaynar su ile haşlanır (demlenir). Su bardağının ağzı kapatılarak yaklaşık 10 dakika demlenmeye bırakılır, bu süre sonunda süzülür. Yeni demlenmiş çay, sabah aç karnına ve akşam yemeğinden yarım saat önce olmak üzere yalnızca günde 2 defa 1’ er bardak hazırlanarak içilir. Tavsiye edilen kür süresi 2 haftadır. 2 haftalık kürden sonra 2-3 gün ara vermek gerekmektedir. Yakıotu genellikle ısırganotu ile eşit oranda karıştırılarak kullanılmaktadır.

Ürün Kodu

Ürün Adı

Ambalaj

Birim Fiyatı

(TL)

Y-09

Yakıotu Çayı (50 gr)

Kilitli Paket

9,95

1-"Gesundheit aus der Apotheke Gottes" "Tanrı'nın Eczanesinden Sağlık", Maria Treben

Son Güncelleme: 28-07-2010