Domates (Lycopersicon esculentum), tek yıllık bir bitkidir. Anavatanı Meksika ve Peru’ dur. Hemen hemen dünyanın her yerinde, 1900’ lü yılların başından beri de ülkemizde yetiştirilmektedir. Pek çok türü vardır. Taze olarak yenildiği gibi salça, domates suyu, konserve turşu, reçel, ketçap şeklinde de değerlendirilmektedir. İçeriğinde A, B1, B2, C, K vitaminleri, niacin, protein, yağ, karbonhidrat, organik asitler, potasyum, demir, likopen ve pek çok faydalı madde bulunmaktadır. Fakat burada içeriğindeki  likopen üzerinde ayrıntılı olarak bilgi verilmektedir. 1 kg domateste üretildiği koşullara, transgen tohumdan üretilip üretilmediğine, hormon kullanılıp kullanılmadığına bağlı olarak 1-20 mg likopen maddesi bulunmaktadır. Burada tanıtılan ürün softgel başına 10 mg Likopen içermektedir.

Likopen (Lycopene); bazı sebze ve meyvelerde doğal olarak bulunan karoten (carotenoid) ailesine ait bir pigmenttir (hayvan ve bitki dokularına renk veren madde). En önemli doğal kaynağı domatestir.  İnsan vücudu likopen üretemez ve bu maddeyi dışarıdan alması gerekir.  Harvard Üniversitesi’ nden bir grup araştırmacı tarafından yürütülen bir çalışmada karoten ‘lerle prostat kanseri riski arasındaki ilişki incelenmiştir (Referans3). Bu çalışmalar neticesinde sadece likopen isimli karoten’ in bu kanser riskine karşı koruyucu özelliği açıkça belirlenmiştir. Günlük beslenme kültürlerinde büyük miktarda (6,5 mg/gün veya daha yüksek) likopen alan erkeklerde, daha az likopen alanlara göre prostat kanseri riskinin %21 azaldığı gösterilmiştir. Bu araştırma raporu prostat kanserinden korunma için likopen’ in önemli bir madde olduğunu belirtmektedir. Aynı araştırmacılar sadece ilerlemiş prostat kanseri vakalarına baktıklarında ise, yüksek miktarda likopen alan kişilerde bu riskin %86 daha az olduğunu da görmüşlerdir.  Likopen üzerine yapılan bir başka araştırmada ise yüksek miktarda likopen tüketen (6,5-10 mg) kişilerde bağırsak sistemine ait kanser riskinin (rektum, kolon, bağırsak kanseri gibi) daha az tüketenlere veya hiç tüketmeyenlere göre %30-60 daha az olduğu bulunmuştur (Referans4).Yine bir başka araştırma düşük miktarda veya hiç  domates veya likopen tüketmeyen kadınlar üzerinde yapılmıştır. Bu araştırmaya göre düşük miktarda likopen tüketen kadınlarda rahim (serviks) boynuna ait epidel yapı içinde tümör oluşumu (servikal intra-epitelyal neoplazi) riskinin 3,5-4,7 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir (Referans5). Diğer araştırmalar rahim kanseri başlangıcından (servikal displazi) korunmanın yüksek miktarda likopen alımıyla ilgili olabileceğine dair kanıt rapor etmişlerdir (Referans6). Bu ön kanıt aynı zamanda likopen alımının, göğüs kanserinden korumasıyla da ilgilidir (Referans7). 

Şu ana kadar domatesin içerisindeki likopen maddesiyle ilgili olarak literatürde kayıtlı 72 araştırma üzerinde yapılan bir incelemede (Referans8) 57 araştırmanın domates tüketimi veya kandaki likopen seviyesi ile düşük kanser riski arasında bir ilişki kurduğu, bunlardan 35 tanesinin ise ciddi bir şekilde istatistiksel önemi olduğu da belirlenmiştir. Likopen' in bu çalışmalarla ilgili olarak belirlenen faydası prostat , akciğer ve mide kanserleri (Referans11-12-13-15) için en kuvvetli olmak üzere, pankreas, kolon, rektum, yemek borusu, ağız boşlığu, göğüs (Referans16) ve rahim (cervix) kanserleriyle ilgili olarak koruyucu etkisi  bulunmuştur.  Avrupa’ da araştırmacılar istatistiksel olarak önemli bir ilişkiyi yüksek miktarda likopen alımıyla %48 oranındaki düşük kalp hastalıkları arasında bulmuşlardır (Referans9). Likopen alımı yaşlılarda bağışıklık sistemini de güçlendirmektedir. Bu çalışmada günde 10-15 mg likopen alımının doğal öldürücü hücrelerin (Bağışıklık sistemi ile ilgili bir hücre: Tümör hücrelerine ve mikroorganizmaların bulaştığı hücrelere saldıran ve onları öldüren bir çeşit lenfosit-natural killer cell) aktivitesini 12 hafta içinde %28’ e kadar arttırdığı bulunmuştur (Referans10).

Likopen, aynı zamanda antioksidant bir maddedir. Likopen, hücreleri serbest radikal hasarından korumasının yanı sıra, hücreler arasındaki bağları güçlendirmekte ve hücre metabolizmasını geliştirmektedir. Yağda çözünen, yağ miktarı fazla doku ve organlarda etkinliği artan likopen' in yağ içeriği oldukça fazla bir organ olan ciltte de antioksidan-koruyucu etki gösterdiği saptanmıştır. Likopen cilt hücreleri arasındaki bağları da kuvvetlendirmektedir. Diğer bir yararlı etkisi ultra-viyole ışınlarına karşı koruma sağlamasıdır. Bütün bu nedenlerle cildinizi korumak ve yaşlanmasını geciktirmek için likopen' den  yararlanabilirsiniz. Likopen aynı zamanda kolesterol düşürücü (bypocolesterolemic) özelliğe de sahiptir.

Faydaları ve Kullanım Alanları:

• Bağışıklık sistemini güçlendirir.

• LDL (kötü huylu) kolesterolü düşürür. Dolayısıyla da kalp sağlığını korumaya yardımcıdır.

• Likopen aynı zamanda anti-oksidant bir maddedir. Bu özelliğiyle cildi yaşlanma etkilerine karşı korur.

• Osteoporoz (kemik erimesi) riskini azaltır.

• Göğüs kanserinde kanserli hücrelerin çoğalmalarını azaltabilir.

• Rahim kanseri riskini düşürür.

• Kolon kanserinden korunmada etkilidir.

• Endometrial (rahimiçi) kanserde kanserli hücrelerin çoğalmasını azaltır.

• Vücudun rahim kanseri, özafagus (yemek borusu) kanseri ve karaciğer kanserinden korunmasını güçlendirir.

• Ağız kanserine karşı güçlü bir destektir.

• Pankreas ve yutak kanserine karşı korur.

• Likopen prostat kanserinin görülme riskini düşürür, prostat, akciğer ve mide kanserine karşı korur.

• Likopen Alzheimer hastalığını önleyebilir.

Kullanım Önerisi: Tercihen yemeklerle birlikte günde 1 softgel alınabilir. Bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur.

Bu ürün geçici olarak stoklarımızda yoktur.

Diğer Doğal Ürünler

Basında Domates ve Likopen:

http://www.milliyet.com.tr/extra/venus/vitamin/vit001/vitamin52.html

http://www.yenisafak.com.tr/saglik/?t=05.05.2007&q=1&c=9&i=42574&Kansere/likopen/z%C4%B1rh%C4%B1

Karotenler yağda çözünebilen bitkisel pigmentlerin son derece renkli (kırmızı, turuncu ve sarı) bir grubudur. Enerji üretmek için güneş ışığına gereksinim duyan tüm organizmalar, ister bakteri isterse bitki olsun karoten içerirler. Bu canlıların antioksidant etkileri, fotosentez (Güneş ışığının kimyasal enerjiye dönüşüm işlemi) esnasındaki zararlara karşı organizmaları korumakta önemli rol oynayan bu bileşikler (karotenler) sayesinde mümkün olabilmektedir. İnsan vücudunda önemli rol oynayan 2 grup karoten vardır: Birinci grup karotenler vücutta A vitaminine dönüştürülür ve ve antioksidant etki gösterirler. Şu ana kadar yaklaşık 600 çeşit karoten tespit edilmiştir. Bunlardan 30-50 tanesi A vitamini etkisi göstermektedirler. Vücutta A vitaminine dönüştürülebilen karotenler “provitamin A" (A vitamini öncüsü) olarak sınıflandırılmaktadır. Bu gruptan en ünlü karotenler; beta-karoten ve alfa-karoten’ dir. İkinci grup karotenler provitamin A etkisi göstermeyen yani vücutta A vitaminine dönüştürülmeyen gruptur. Fakat bu ikinci grup karotenler çok yüksek antioksidant etkiye sahiptirler. Bunlar lutein, likopen ve zeaxanthin’ dir

Karotenler tüm bitkisel yiyeceklerde bulunur. Genel olarak renk yoğunluğu, karoten seviyesinin bir göstergesidir. Yeşil yapraklı bitkilerde beta-karoten hakim karotendir. Turuncu renkli meyve ve sebzelerde ise (havuç, kayısı, mango, tatlı patates, balkabağı gibi) beta-karoten konsantrasyonu yüksektir fakat diğer provitamin A tipi karotenler genellikle hakim durumdadır. Sarı renkli sebzelerde sarı karotenler (xantophylls) yüksek konsantrasyonda mevcuttur. Bu yüzden provitamin A özellikleri düşüktür. Fakat bu bileşiklerden bazıları (lutein gibi) sağlık için çok önemlidir (Potansiyel antioksidant etkilerinden dolayı). Kırmızı ve mor renkli sebze ve meyveler (domates, kırmızı lahana, çilek, kiraz, erik gibi) büyük ölçüde A vitamini etkisi göstrmeyen karoten içerirler. Bakla tohumu, hububatlar ve tohumlar da karotenlerin önemli kaynakları arasındadır. Karotenler çeşitli hayvansal gıdalarda da bulunmaktadır. Bunlar somon balığı, yumurta sarısı, kabuklu deniz ürünleri (istiridye, istakoz gibi), süt ve kümes hayvanlarıdır (Referans1-2).

1. Krinsky NI. The antioxidant and biological properties of the carotenoids. Ann NY Acad Sci 1998;854:443–7 [review].

2. Russell RM. Physiological and clinical significance of carotenoids. Int J Vitam Nutr Res 1998;68:349–53 [review].

3. Giovannucci E, Ascherio A, Rimm EB, et al. Intake of carotenoids and retinol in relation to risk of prostate cancer. J Natl Cancer Inst 1995;87:1767–76.

4. Franceshci S, Bidoli E, La Vecchia C, et al. Tomatoes and risk of digestive-tract cancers. Int J

5. Van Eenwyk J, Davis FG, Bowne PE. Dietary and serum carotenoids and cervical intraepithelial neoplasia. Int J Cancer 1991;48:34–8.Cancer 1994;59:181–4.

6. Kanetsky PA, Gammon MD, Mandelblatt J, et al. Dietary intake and blood levels of lycopene: association with cervical dysplasia among non-hispanic, black women. Nutr Cancer 1998;31:31–40.

7. Dorgan JF, Sowell A, Swanson CA, et al. Relationships of serum carotenoids, retinol, alpha-tocopherol, and selenium with breast cancer risk: results from a prospective study in Columbia, Missouri. Cancer Causes Control 1998;9:89–97.

8. Giovannucci E. Tomatoes, tomato-based products, lycopene, and cancer: review of the epidemiologic literature. J Natl Cancer Inst 1999;91:317–31.

9. Kohlmeyer L, Kark JD, Gomez-Gracia E, et al. Lycopene and myocardial infarction risk in the EUROMIC study. Am J Epidemiol 1997;146:618–26.

10. Corridan BM, O’Donohue MP, Morrissey PA. Carotenoids and immune response in elderly people. Proc Nutr Soc 1998;57:3A [abstr].

11. Schuurman AG, Goldbohm RA, Dorant E, et al. Vegetable and fruit consumption and prostate cancer risk: a cohort study in The Netherlands. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 1998;7:673–80.

12. Norrish AE, Jackson RT, Sharpe SJ, Skeaff CM. Prostate cancer and dietary carotenoids. Am J Epidemiol 2000;151:119–23.

13. Rao AV, Fleshner N, Agarwal S. Serum and tissue lycopene and biomarkers of oxidation in prostate cancer patients: a case-control study. Nutr Cancer 1999;33:159–64.

14. Levy J, Bosin E, Feldman B, et al. Lycopene is a more potent inhibitory of human cancer cell proliferation than either alpha-carotene or beta-carotene. Nutr Cancer 1995;24:257–66.

15. Tzonou A, Signorello LB, Lagiou P, et al. Diet and cancer of the prostate: a case-control study in G7. Norrish AE, Jackson RT, Sharpe SJ, Skeaff CM. Prostate cancer and dietary carotenoids. Am J Epidemiol 2000;151:119–23.

16. Jarvinen R, Knekt P, Seppanen R, Teppo L. Diet and breast cancer in a cohort of Finnish women. Cancer Lett 1997;114:251–3.

17. Paetau I, Khachik F, Brown ED, et al. Chronic ingestion of lycopene-rich tomato juice or lycopene supplements significantly increases plasma concentrations of lycopene and related tomato carotenoids in humans. Am J Clin Nutr 1998;68:1187–95.

                     Son Güncelleme: 12-06-2010