Karnıyarık Otu - Psyllium Husk

Karnıyarıkotu - Psyllium Husk Karnıyarık Otu (Plantago ovata), 10-50 cm yüksekliğindeki bu türler çok yıllık ve otsu bitkilerdir. Çiçekleri küçük ve 4 parçalı olup, gövdenin ucunda başak durumunda toplanmışlardır. Dünyanın bir çok ülkesinde salata olarak yenilen bir bitkidir. Beta-karoten, kalsiyum ve askorbik asit (C vitamini), allantion, apigenin, aucubin, baicalein, linoleic acid, oleanolic acid, sorbitol ve tannin içerir. Kurutulmuş olgun tohumları 2-3 mm uzunlukta, esmer veya koyu esmer renkli, kayık biçiminde, tatsız ve kokusuz taneler olup; önemli oranda suda çözünebilir doğal lif (fiber) içerir. Bu lifler suda şişer ve dışkının kolay atılımını sağlar. Karnıyarıkotu tohumundan elde edilen çözünebilir lifler (fiber), buğday kepeği gibi çözünemeyen liflerden büyük farlılıklar gösterirler. Elma, yulaf ve arpa da çözünebilir lif içerirler. Lifli besinler tok tutucu özelliktedir. Lifli yiyecekler hacimsel olarak büyük, kalori olarak ise küçüktür. Bu tür besinler aynı zamanda geç acıkmayı da sağlar. Lifli besinler tüketirken bol su içmek sindirim sistemini hızlanlandırır. Suyla temas edince, çözünebilir lifler sünger gibi emici hale gelir, yumuşar ve normal hacminin birkaç katı hacme ulaşır. Çözünebilir lifler, dışkı ağırlığını arttırır ve genel olarak dışkının vücuttan atımını hızlandırır. Karnıyarıkotu Tohumları (Psilyum), çözünebilir lifleri bol miktarda içermesinden dolayı yumuşak ve nazik bir fırça gibi görev yapmaktadır. Kalın bağırsağın kıvrım ve oyuklarına sıkışmış olan artık maddeleri parçalar ve yüzeyinde kaygan bir film tabakası oluşturur. Böylece atık maddelerin hareketini ve atılmasını kolaylaştırır.

Referanslar:

1- Chang, I-M. 1997. Antiviral activity of aucubin against hepatitis B virus replication. 1997. Phytotherap Research 11:189-192.

2- Tomoda, M., Takada, K., Shimizu, N., Gonda, R., and Ohara, N. 1991. Reticuloendothelial system-potentiating and alkaline phosphatase-inducing activities of Plantago-musilage A, the main mucilage from the seed of Plantago asiatica, and its five modification products. Chem. Pharm. Bull. (Tokyo) 39:2068-2071.

3- Wang, Y.S. 1983. Pharmacology and Applications of Chinese Materia Medica. People’s Health Publisher, Beijing, pp.186-190.

4- Yen, K-Y. 1994. Plantaginis Semen. In: The Illustrated Chinese Materia Medica. SMC Publishing, Taipei, p.180.

5- Zhu, Y-P. 1998. In: Chinese Materia Medica. Chemistry, Pharmacology and Applications. Harwood Academic Publishers, pp. 256-262.

6- Kariyone. T. Atlas of Medicinal Plants. A good Japanese herbal.

7- Yeung. Him-Che. Handbook of Chinese Herbs and Formulas. Institute of Chinese Medicine, Los Angeles 1985 A very good Chinese herbal. constituents.

Sinirliot türlerinden büyük yapraklı sinirliotun yaprakları oval biçimli, kısa saplı, kenarları dişli veya dalgalıdır. Çiçekleri grimsi veya esmer-kırmızı renklidir. Bu tür Karnıyarık Otu (Plantago asiatica) olarak bilinmektedir. 10-50 cm yüksekliğindeki bu türler çok yıllık ve otsu bitkilerdir. Çiçekleri küçük ve 4 parçalı olup, gövdenin ucunda başak durumunda toplanmışlardır. Dünyanın bir çok ülkesinde salata olarak yenilen bir bitkidir. Beta-karoten, kalsiyum ve askorbik asit (C vitamini), allantion, apigenin, aucubin, baicalein, linoleic acid, oleanolic acid, sorbitol ve tannin içerir. Kurutulmuş olgun tohumları 2-3 mm uzunlukta, esmer veya koyu esmer renkli, kayık biçiminde, tatsız ve kokusuz taneler olup; % 30’ a varan oranlarda müsilaj (mucilage) maddeler içerir. Karnıyarık Otu tohumları diyetlerde kullanılan çözünebilir doğal bir liftir. Suda şişer ve dışkının kolay atılımını sağlar. Sindirim sisteminden yumuşak ve rahat bir şekilde geçmesi için bol miktarda su ile birlikte kullanılır. Diyet için mükemmel bir yardımcıdır. Yemeklerden yarım veya 1 saat önce alındığında tokluk hissi vererek açlığı azaltan, sindirimi artıran ve kilo vermenize yardımcı olan (zayıflatıcı) bir ürün olup, kullananların düzenli öğünlerinde daha az yemek yemesini sağlar. Kandaki yüksek kolesterol ve trigliserid seviyesini düşürmek için kullanılır ve kan şekerini ayarlar. Yapılan araştırmalar karnıyarık otu tohumlarının yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterolü (HDL-Faydalı kolesterol) düzeylerini etkilemeden toplam kolesterol düzeyini düşürebildiğini göstermiştir..

Karnıyarık Otu Tohumunu kullanmaya bol su ile 1-2 kapsülle başlanır, eğer gerekirse kapsül sayısı derece derece arttırılır (Günde en fazla 6 kapsül). Derece derece arttırarak, mide ile onkiparmak bağırsağı arasında bir vana görevi üstlenen pilor çevresindeki kan halkasının, geçen lif hacmine basamak basamak alışması sağlanır.Sinirliot tohumlarının laksatif etkisi, kabuğunun suyla temas ettiğinde kabarmasından kaynaklanmaktadır. Mideye ulaştığında 40-50 kat genişler ve bağırsakların çalışmasına yardım eden bir madde (Raghage) salgılar. Bu jelatine benzer bir kütle oluşturur ve dışkıyı yumuşak bir hale getirir. Sinirliot tohumundan elde edilen çözünebilir lifler, buğday kepeği gibi çözünemeyen liflerden büyük farlılıklar gösterirler. Suyla temas edince, çözünebilir lifler sünger gibi emici hale gelir, yumuşar ve normal hacminin birkaç katı hacme ulaşır. Çözünebilir lifler, dışkı ağırlığını arttırır ve genel olarak dışkının vücuttan atımını hızlandırır. Diğer laksatifler (müsilajlar) gibi bağımlılık yapma riski yoktur. Liflerin yapısı bağırsak duvarlarının temizlenmesine yardımcı olur. Sinirliot Tohumları, çözünebilir lifleri bol miktarda içermesinden dolayı yumuşak ve nazik bir fırça gibi görev yapmaktadır. Kalın bağırsağın kıvrım ve oyuklarına sıkışmış olan artık maddeleri parçalar ve yüzeyinde kaygan bir film tabakası oluşturur. Böylece atık maddelerin hareketini ve atılmasını kolaylaştırır. Yapılan gözlemsel araştırmalarda sinirliot tohumlarının düşük yaşam kalitesine (Az lif alımı, az hareket, sürekli oturarak çalışma gibi) bağlı kabızlığı ortadan kaldırabildiği görülmüştür. Çözünebilir lifler dışkının fazla sıvısını içine çekme özelliğinden dolayı ishali önler. Sinirliot tohumlarının en önemli özelliklerinden biri bağırsakları toksik maddelerden temizlemesidir. Çözünebilir lifler, mantarların (Candida Albica), zararlı bakterilerin, sindirilememiş besinlerin disakkarit fermantasyon ürünlerin (gazlar, fazla laktik asit) ve birçok zararlı kimyasalların vücuttan kolaylıkla atılmasını sağlarlar.