Ratanaya: (Krameria triandra) Baklagiller familyasindan, Amerika'da yetisen ve birçok türü olan bir
bitkidir. Kökü (Radix ratanhiae) toz haline getirilip kullanilir. Çiçekleri kirmizi,
yapraklari uzun, ince ve uçlari dilimlidir.
Kullanildigi yerler: Surubu ishali keser,
barsak iltihaplarini giderir. Basur memelerine karsi pomad olarak kullanilir. Dissularinin
bilesimine de girer.
Ravend:
(Rhabarber/
Rhubarbe / Rhubarb / Ravendiyye / Isgin / Rheum ribes) Mayis-haziran aylarinda çiçek açan, 100-150 cm boyunda, çok yillik, otsu bir
dag bitkisi. Yapraklar bitkinin taban kisminda toplanmislardir. Yaprak, kalp veya böbrek
seklinde, 30-60 mm ebadinda, kenarlari disli, damarlar alt yüzden disari dogru çikiktir.
Çiçekleri genis bir bilesik salkim durumunda toplanmistir. Çanak yapraklari 6
parçalidir. Meyveleri 10-15 mm uzunlugunda, kirmizimtrak renkli ve kanatlidir. Toprak
altinda etli bir rizomu bulunmaktadir.
Türkiye’de yetistigi yerler:
Orta ve Dogu Anadolu ile Akdeniz bölgesi.
Kullanildigi yerler: Tâze sürgün ve
yapraklari sebze olarak yenir. Kökleri kabiz edici özelliktedir. Mide ve barsak
gazlarini giderir.
Rezene: (Gemeiner / Fenchel / Fenouil /
Fennel / Raziyane / Tatli anason / Foeniculum vulgare / Fenouil vulgarie) Haziran-agustos aylari arasinda sari renkli çiçekler açan bir buçuk-iki metre
boylarinda iki yillik kokulu otsu bitkiler. Yapraklari sapli ve tüysüzdür. Bitkinin
gövdeleri dik, içleri bos silindir seklinde ve tüysüzdür. Çiçekler uzun sapli ve
bilesik semsiye durumundadirlar. Meyveleri silindir seklinde tüysüz ve yesilimsi esmer
renktedir. Tohumlari protein ve yag bakimindan zengin bir besi dokuya sâhiptir. Birçok
çesidi vardir. Daha çok kayalik ve kurak yerlerde yetisir. Raziyane ismiyle de bilinir.
Türkiye’de yetistigi yerler:
Ege ve Akdeniz bölgesi.
Kullanildigi yerler: Bitkinin kullanilan
kisimlari meyve, kök ve yapraklardir. Rezene meyveleri müsilaj, seker, nisasta, tanen,
sâbit ve uçucu yaglar tasir. Midedeki gazi giderici, süt çogaltici ve yatistirici
(müsekkin) olarak çay veya toz hâlinde kullanilir. Yapraklari yara iyi edici, kökü
ise idrar arttiricidir. Bogmaca, dalak hastaliklari ve idrar zorlugunda faydalidir. Kan
çibani ve göz zafiyetlerinde de kullanilir.
Roka: (Raukenkohl / Roquette / Rocket / Eruca sativa) Bir veya
iki yillik otsu bitkiler. Yapraklar toplu, disli kenarli ve tüylüdür. Çiçekler
sarimtrak veya beyazimtrak olup, üzerleri morumsu damarlidir. Sebze olarak bahçelerde
yetistirilir. Sert kokulu ve baharatli bir bitkidir. Kök ve tohumdan üretilir. Bol sulak
yerlerde yetisir.
Kullanildigi yerler: Bitkinin
yapraklari yakici, lezzetli bir uçucu yag ihtivâ eder ve C vitamini tasir. C vitamini
miktari oldukça yüksek olup, 100 gram tâze yaprakta takriben 150 mg kadar bulunur. Roka
yapraklari daha çok sonbahar ve kis aylarinda salata olarak kullanilir. Istah açici,
uyarici, kuvvet verici ve öksürük kesici özelligi vardir. Tohumlari da ayni etkileri
gösterir. Afrodizyak (Cinsel gücü artirici) özeligi vardir.
