Aynısafa (Calendula officinalis), ülkemizde  yetişen bitkiler arasında  çok önemli bir yere sahiptir. Bu şifalı bitki ayrıca, altıncık, tıbbi öküzgözü, nergis , portakal nergisi  ve tıbbi nergis olarak da  anılır ve sokak çiçekçileri onu susi adı ile de tanırlar.  Bir bahçe çiçeğidir o. 50 cm kadar uzar, çiçek renkleri sarıdan portakal rengine kadar değişir, sapı ve yaprakları etlidir ve tutulduğunda, sanki yapışkanmış gibi hissedilir. Çiçeklerin bazıları yalın kat, bazıları kat kat dolu olur. Hepsi de aynı şifa etkisine sahiptir. Bitki, çiçekleri, yaprakları ve  sapları ile toplanır ve kullanılır. Fakat, güneşin en yakıcı olduğu zamanda toplanması gerekir, çünkü, bitkinin şifalı gücü ancak o sırada doruğa ulaşmış olur.  Calendula-sapogenin, eterli yağ, saponinler, glikozitler, carotinoid, xantophyll, müsilaj, flavonlar ve organik asitler içerir. İltihap giderici, antibakteriyel, yara iyileştirici, mantar hastalığını iyileştirici, safra salgılarını artırıcı, kramp çözücü, lenf sistemini temizleyici, adet kanamalarını artırıcı olarak kullanılmaktadır. 

Aynısafa Çayı; kan temizleyici bir bitki olarak mikroplu sarılıkta en önemli yardımcıdır. Dolaşımı düzenler, yaraların iyileşmesine yardım eder. Aynısafa Çayı, sindirim sistemindeki iltihaplanmaları ve ülserleri iyileştirebilir. Mide ve onikiparmak bağırsağı ülserlerine ile kalınbağırsak iltihabına karşı kullanılabilir. Safra salgılarını arttırıcı olarak, safrakesesi ve sindirim problemleri kullanım alanına girer. Adet kanamalarını düzenleyici etkisi sayesinde, geciken veya ağrılı adet kanamalarına karşı etkilidir. Belirli tarihten 4-5 gün öncesinden başlanarak, günde 1-2 bardak Aynısafa Çayı aç karnına içilmeli, kanamalar sona erince bırakılmalıdır. Adet görme düzensizliklerinin tümünde, normalleştirici etkisi vardır. Kan temizleyici ve lenf sistemini temizleyici özellikleri de her zaman anımsanmalıdır. 

Aynısafa; lokal deri problemlerinin dıştan tedavisinde kullanılan en önemli bitkilerdendir. Dıştan kullanım için Aynısafa Merhemi uygundur. Tüm yüzeysel iltihaplanmalara, yüzeysel yaralara, küçük kesiklere, eziklere, hafif yanıklara, güneş yanığına ve uzun süre yatmaktan kaynaklanan yaralara başarıyla kullanılabilir. Kas ağrısı, eklem ağrısı, bel ağrısı, sırt ağrısı, boyun ağrısı, varis ağrısı merhemle yapılan hafif masajlar veya friksiyonlarla dindirilebilir, gerginlikler ve sertlikler sona erer, çünkü merhem yüzeysel sertlikleri yumuşattığı gibi, kasları da derinlemesine yumuşatabilir. Bu masajın günde 2-3 kere tekrarlanması iyileşmeyi hızlandıracaktır. Damar iltihapları, iyileşmeyen varis çıbanları,varis şişleri,  fistüller, donuk kabarcıkları, burun içindeki kabuklanmalar ve yanık yaralarında bu merhem oldukça yardımcıdır. Aynısafa Merhemi aynı zamanda kaşıntılı ayak mantarına karşı da güçlü bir yardımcıdır. Vajinal mantar hastalıklarında da, yıkamalar veya oturma banyoları uygulanabilir. 50 gr kurutulmuş veya iki avuç dolusu taze bitki bir banyo için yeterlidir.

 Kullanım Biçimleri:

Çay Hazırlamak: Bir tatlı kaşığı dolusu ince kıyılmış bitki (yaprak, sap ve çiçek), orta boy bir su bardağı dolusu kaynar suyla demlenir, üstü kapalı olarak 8-10 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde 3 bardak çay yeterlidir. Dıştan kullanım için hazırlanan çay için 2-3 misli bitki kullanılmalıdır.

Aynısafa Tentürü:  İki avuç dolusu ince kıyılmış bitki (sap, yaprak, çiçek) 1 litre kanyak veya elma sirkesi  içinde 14 gün boyunca güneşte veya sıcak bir ortamda, arada bir çalkalanarak bekletilir. Süre sonunda tülbentten geçirilerek süzülür ve koyu renkli bir şişede saklanır. İçten kullanımlarda, D2 inceltisindeki tentür günde 3-5 kere, 15-20 damla, yarım kahve fincanı suya eklenerek alınır. Dıştan kullanımda D1 inceltisindeki tentür, yarım bardak ılık suya 1 tatlı kaşığı eklenerek, kompres veya yıkama biçiminde kullanılır. İncelti hazırlamak için bakınız: Şifalı Bitkilerin Kullanım Biçimleri-Tentür Hazırlamak

Oturma Banyosu:  İki avuç dolusu taze veya 100 gr kurutulmuş bitki, geceden 2 litre suya yatırılır. Ertesi gün, kaynama derecesine kadar ısıtılır, 8-10 dakika demlendikten sonra süzülür ve banyo suyuna eklenir.

Aynısafa Merhemi: İki avuç dolusu ince kıyılmış taze bitki (sap, yaprak, çiçek) hazırlanır. 500 gr içyağı veya margarin, kızartma  yapılacakmış gibi kızdırılır ve içine bitkiler dökülür. Çıtırdaması beklenir, karıştırılır ve ateşten çekilir. Üstü kapatılarak, serin bir yerde gece boyunca bekletilir. Ertesi gün hafifçe ısıtılır, bir tülbentten geçirilerek süzülür ve merhem kaplarına aktarılır. Serin bir ortamda saklanmalıdır.

Özsu Çıkarma::Yaprak, sap ve çiçekler iyice yıkanır, ince doğranır ve henüz nemliyken, mutfak robotunda suyu sıkılır.

Kaynama Suyu (Yıkamalar için): Çeyrek litre suya bir yemek kaşığı dolusu bitki kullanılır.

Referanslar:

1-"Gesundheit aus der Apotheke Gottes" "Tanrı'nın Eczanesinden Sağlık", Maria Treben

2-Türkiye'de Bitkilerle Tedavi, Prof.Dr. Turhan Baytop, I.U Eczacılık Fak.

3-"Bir Yudum Sağlık", Niyazi Eröztürk, Anahtar yayınları, İstanbul, 2000

Doğal Ürünler

Şifalı Bitkilerin Kullanım Biçimleri

Şifalı Bitkilerin Toplanmaları

                     Son Güncelleme: 12-06-2010